Trafik kazası ve yasal haklarımız, Genel bilgilendirme

Kategori: Makaleler | 1

Trafik kazası ve yasal haklarımız, Genel bilgilendirme

Kısacası trafik kazası; karayolu üstünde hareket halinda olan bir ya da aniden çok aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve parasal,manevi hasarla neticelenen hadiselara trafik kazası denir.
Ülkemizde hergün aşağı yukarı 600 ve her saat 25 trafik kazası olmakta günde maalesef 5-20 şahıs vefat etmekte, 200 şahıs de yaralanmaktadır. Genellikle Ramazan ve kurban bayram tatilleri ardından ve evvel bu rakam artmaktadır. Dikkatli sürüş güvenliği eğitimi, aracınızda aktif kaza güvencesi ve pasif güvence tedbirleri alınmalıdır.

Kaza ardından ne yapmalıyız ?

Kaza ardından, soğukkanlılığımızı yitirmeden “önce can güvenliği”, prensibi gereğince yaralı varsa ilkyardım vs. yapmalıyız. Kaza ardından hadise yerinde lüzumlu güvence önlemlerini (reflektör, 4 lüleri yakma vs.) netlikle alınız. Kaza ardından 2. bir kaza olması olsılığı çok yüksektir. Bir kazadan daha kötüsü 2. bir kazadır.

Sadece parasal hasar görmüş kaza ise vasıta sürücülerinin tutanak tutması yeterlidir. (Ancak resmi devlet vasıtalarının karıştığı kazalarda polis/jandarma tutanağı aranmaktadır.)

Yaralama,ölüm varsa ya da anlaşamıyorsanız polis ya da jandarmayı arayınız.

Kaza tutanağı düzenledikten sonra, Araçların ruhsatları, Sigorta poliçeleri ve derhal derhal bundan sonra herkeste belirleme edilen cep telefonlarınızı kullanarak hasar görmüş vasıtaların, kazanın ortaya geldiği çevrenin fotoğraflarını çekmelisiniz. Ardından ise sigorta şirketini arayarak hali ihbar ederek; hasar dosyası açtırınız. Tedavi belgelerini hastanamacıyla almayı unutmayın. Gider makbuzları da çok önemli.

KASKO İLE ZORUNLU SİGORTA NEDİR
Zorunlu trafik sigortası yapıldığı aracın zararını karşılamaz yalnızca zarar verilen diğer aracın ya da bireyin zararını karşılar.

Kashususz ise sizin zararınızın tamamını ve karşı tarafın eksikliği ve teminat oranında zararını ödeyecektir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ise eksikliklu olan aracın zararını ödemez.

KUSUR DURUMUNA NASIL İTİRAZ EDEBİLİRİZ.

Mahkeme yoluna müracaat ederek ya da TRAMER kaza tutanaklarınızı inceleyip eksiklik halini inceleyecek varsa itirazlarınızı Sigorta ve Reasürans Firmaları Birliği nezdindeki SİGORTA TAHKİM KOMİSYONUNA eksiklik haline ait belirleme amacıyla İTİRAZ EDEBİLİRSİNİZ.

Sigorta Poliçesi yoksa ya da kazaya karışanı belirleme edememişseniz, ne yapmalıyız
Kazaya karışan aracın poliçesi yoksa ya da tarihi işlemişse ya da vurup kaçmışsa
+Tedavi giderlerinizi
+Sakatlık tazminatınızı
+Ölüm varsa destekten yoksun kalma tazminatı zararlarınızı Güvence hesabından talep edebilirsiniz.
Araçtaki hasarlar, manevi tazminat istekleri GÜVENCE HESABI nın dışındadır ve ödeme yapılmamaktadır.

Tazminattan kimler mesuldur.
Kazayı yapan şoför, vasıta ruhsat sahibi, (işleteni) tazminattan beraber müteselsilen sınırsız mesuldur. Yine aynı şekilde sigorta şirketi (ZMMS-KASKO) de limitleri dahilinde parasal tazminattan mesuldur. Manevi tazminat kural olarak sigorta mesul değildir. Ancak poliçesinde manevi tazminat klozu belirleme edilen aracın karıştığı kazada sigorta manevi tazminatı da ödemektedir. Mesela X Nakliyat yazan kamyonun karıştığı kazada, şoför,..nakliyat şirketi, aracın ruhsat sahibi vs. mesuldur.

Kaza mağduru iseniz bizi arayınız diye size gelenlere sakın inanmayınız. Mağduriyetiniz artabilir. Dava yolu ile yalnızca avukatlar takibini yapabilir, diğer bir meslek grubu yoktur.

Trafik kazası olması halinda Ne gibi haklarınız vardır;

1-Maddi tazminat ( Sigorta şirketlerine müracaat ederek poliçe teminatları dahilinde zararlarınızı karşılama olanağı vardır…) Bu tazminata; tedavi giderleri, çalışamamaktan ötürü kazanç kayıbı, sakatlık varsa malüliyet tazminatı, ölüm varsa destekten yoksun kalma tazminatı, vasıta ticari taksi, minibüs gibi ise aracın çalışamadığı günlere ait kazanç kayıbı, aracın kaza geçirmesi sebebiyle vasıtada olan değer kayıbı vs. dahildir.

Manevi tazminat (Ruhsal tümlüğünüz bozulduğu amacıyla üzüntünün biraz olsun giderilmesi, suçlunun cezalandırılması amacıyla verilmektedir. Manevi tazminat belirlenirken; tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının öneme alınarak belirlenir. Son zamanlardaki Yargıtay içtihatları, mesulnun eksikliklunun caydırılması amacıyla tazminat miktarlarının artırılması yönündedir.)

Trafik kazası aynı vakitte iş kazası ise SGK dan malüliyet aylığı ve kazaya sebep olan şahıstan aynı vakitte da işverenden parasal manevi tazminat alınabilmektedir.
2.Ceza davası (yaralanma, ölüm durumlarında polis, savcılık, mahkeme vasıtasıyla hakkınızı aramalısınız. Vaka ardından tanıklarınızı bildirip dinletmeniz lehinizedir.
Trafik kazasında yaralanma varsa 5237 Saseneı Türk Ceza Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca kazanın oluşumuna sebebiyet veren şahıs 3 aydan 1 senea kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kazada yaralanan şahısde “kemik kırığı”, “organların fonksiyonunun sıksık azalmasına” “yüzünde sabit bir iz kalmasına” ,”yaşamsal tehlike varsa” vs. durumlarında şahıs 4,5 aydan 1,5 senea kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
++Fiilin aniden çok bireyin yaralanmasına namacıyla olması halinda, şahıs 6 aydan 3 senea kadar hapis cezası artırılır ile cezalandırılır.
++Kusurlu olarak trafik kazasında bir bireyin ölümüne sebep olanlar TCK 85. Maddesine göre, 2 ila 6 sene arası hapis cezası ile cezalandırılır.
++Eğer trafik kazası neticesinde 1’den çok insanın ölümü ya da bir ya da aniden çok bireyin ölümü ile beraber bir ya da aniden çok bireyin yaralanmasına namacıyla olmuş ise, şahıs 2 senedan 15 senea kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
++ 5271 SAYILI CMK 231/5. MADDESİ UYARINCA (EKLENMİŞ FIKRA RGT: 19.12.2006 RG NO: 26381 KANUN NO: 5560/23) (5) Sanığa yüklenen suçtan ötürü oluşturulan yargılama neticesinda hükmolunan ceza, (DEĞİŞİK İBARE RGT: 08.02.2008 RG NO: 26781 KANUN NO: 5728/562) (KOD 1) iki sene ya da daha az süreli hapis ya da adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya dair hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık ile ilgili bir hukukî netice doğurmamasını ifade eder. Bunun amacıyla mağdurun zararının giderilmesi, bireyin sabıkasız olması gerekir. Mahkeme 5 senelik bir kontrol zamanı belirler, sanık suç işlemezse verilen hüküm; davanın düşürülmesiyle ortadan kalkar. .

Zamanaşımı zamanı ne kadardır.

• Trafik kazası sebebiyle parasal manevi tazminat istekleri 2918 saseneı Karayolları Trafik Kanunu 109. maddesi uyarınca “ Motorlu vasıta kazalarından doğan parasal zararların tazminine dair talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki sene ve herdurumda, kaza gününden başlayarak on sene içersinde zamanaşımına uğrar.”

• Zarara yol açan eylemin aynı vakitte suç kabul edilen bir eylemden doğmuş olması halinda o suçun bağlı bulunduğu (uzamış) ceza zamanaşımı zamanıdir.

Mesela 765 saseneı TCK saatinde yani 01/06/2005 evveli kaza ortaya gelmişse ve bu kazada ölü ve aynı vakitte yaralı varsa ceza zamanaşımı olan 10 sene amacıyla tazminat davası açma hakkı vardır.

• Kazada yalnızca ölüm varsa 5 sene ceza zamanaşımı zamanı içersinde tazminat davasını açmanız gerekir.

• Dava hususu hadise, hadise gününde yürürlükte belirleme edilen 5237 saseneı Türk Ceza Yasası’nın 85/1. maddesinde tariflenen taksirle bir kimsenin ölümüne yol açmak olup desteğe çarparak ölümüne namacıyla olan davalı ile ilgili uygulanacak ceza davasındaki dava zamanaşımı zamanı, aynı yasanın 66/1-d maddesi uyarınca 15 senedır.

• Taksirle yaralama halinda 5237 saseneı yasayanın 89. maddesine göre dava zamanaşımı zamanı 8 senedır.

• Uzatılmış ceza zamanaşımı zamanı mecburi trafik sigortası ile ilgili da uygulanması gerektiği gibi mecburi trafik sigortası belirleme edilmeyen vasıta amacıyla de trafik garanti fonu hesabına karşı açacağınız davalarda da uygulanır.

• Birey yolcu olarak vasıtada bulunmakta yani taşıma sözleşmesi varsa KTK hükümleri değil, TTK’nun 762 ve devamı maddelerinin uygulanması gerekmektedir. Buna göre, yolcu taşıma sözleşmelerinden kaynaklanan ölüm ya da cismani zarara dair davalar, TTK’nun 767/5. maddesi yollaması ile BK’nun 125. maddesi gereğince on senelik zamanaşımına tabidir.
İşçinin karıştığı kazadaki ibranamenin hali

1-6098 saseneı TBK a göre işçinin trafik kazası neticesinde ölmesi halinda ibraname imzalaması halinda haklar zayi olmamaktadır. Yeni meşru değişikliklere göre trafik kazasında işçinin ölmesi halinda ibraname ile haksızlığın önüne geçilmiştir. TBK 420. maddesine göre – İşçinin işverenden alacağına dair ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık zamanın işlemiş bulunması, ibra hususu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka vasıtasıyla yapılması şarttır. Bu öğeleri taşımayan ibra sözleşmeleri ya da ibraname net olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri ya da ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu durumda dahi, ödemelerin banka vasıtasıyla yapılmış olması mecburidur. İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri, destekten yoksun kalanlar ile işçinin diğer yakınlarının isteyebilecekleri dahil, hizmet sözleşmesinden doğan tüm tazminat alacaklarına da uygulanır. Bu maddeye göre örnek olarak şoför belirleme edilen bir şahıs işverenin aracıyla ya da evine işveren servisi ile giderken ölen işçinin yakınlarına tazminatın tam olarak ödenmesi yasa hükmüdür. Bir kısım parayı verip haklarımın tamamını aldım diye imzalatılan ibraname hükümsüzdür. Paranın banka kanalıyla ödenmesi şarttır. Ölenin hak sahipleri bu alacaklarını tazminat davası ile talep edebilirler. İBRANAME KİŞİYİ KURAL OLARAK BORÇTAN KURTARIRSA DA BU HALDE BORÇTAN KURTARMAZ.

Dava açılırken daha az harç ödenmektedir.

2- 1 Ekim 2011 günü yürürlüğe giren 6100 saseneı Hukuk Muhakemesi Kanununa göre tazminat davasında normal daha az harç ödenmektedir. 6100 saseneı HMK ve harçlar kanunu uyarınca “Ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat davaları”nda peşin harç yatırırken normal davalara göre 1/5 oranında harç ödeyeceklerdir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı ile Vakada işletenin kendine ait vasıtada yolcu olarak bulunduğu sırada sürücünün tam eksikliğiyla ölümü neticesi geride kalanların tazminat istemesi söz hususudur. Normalde işleten vasıta sahibi şoförünün eksikliğindan tam mesuldur. Ancak Yargıtay bu hali esnetmiştir.
• Yargıtay T.C. YARGITAY Hukuk Genel Kurulu Esas: 2011/17-787 Karar: 2012/92 Karar Tarihi: 22.02.2012 ile “ötürüsıyla tam eksikliklu vasıta şoförünün ve onun eylemlerinden mesul olan işletenin eksikliğinun, işletenin desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceği; aracın mecburi mali mesuliyet sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü şahıslara verilen zararları teminat altına aldığına ve hadiseda işleten tam eksikliklu, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü şahıs hususmunda bulunduğuna göre, davalı sigorta şirketinin zararın tamamından mesul bulunduğu ve davacıların davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecekleri, oyçokluğu ile kabul edilmiştir. “ tekrar

• Hukuk Genel Kurulunun 15.06.2011 gün ve 2011/17-142 E, 2011/411 K saseneı ilamında, mali mesuliyet sigortası ile sigortalı vasıta sürücüsünün mirasçılarının açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasında da, Kanunun kapsam dışılığını düzenleyen 92. maddesinde, vasıta şoförünün desteğinden yoksun katanların isteyebileceği tazminatların kapsam dışı bulunduğuna dair bir düzenlemeye yer verilmediği ve sürücünün desteğinden yoksun kalanların üçüncü şahıs bulunduğu kabul edilerek mecburi mali mesuliyet sigortacısından tazminat talep edebilecekleri kabul edilmiştir.
• İşleten ve vasıta işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün ya da aracın kullanılmasına katılan yardımcı bireylerin eksikliğindan kendi eksikliği gibi mesuldur,> Hal bu tür olunca; aracı kullanan şoförün tam eksikliğiyla ortaya gelen kazada, aynı vakitte onun eyleminden mesulluğu namacıylaiyle kendisi de tam eksikliklu kabul edilen işletenin ölümü namacıylaiyle talep edilen destek zararının, ölenin değil üçüncü şahıs halindaki destek tazminatı isteklilerinin zararı bulunduğu kabul edilmelidir.

• Destekten yoksun kalma tazminatına dayanak teşkil eden hak, salt miras yolu ile geride bıraktığımız bir hak olsa idi direkt olarak işleten üstünde doğup ondan mirasçılarına intikal edeceğinden, bu yöndeki savunmalar ölenin desteğinden yoksun kalanlara karşı ileri sürülebilecekti. Oysa yukarıda da açıklandığı üzere, destekten yoksun kalma tazminatına husus davacıların zararı, desteklerinin ölümü namacıylaiyle destekten yoksun kalan sıfatıyla direkt olarak kendileri üstünde doğan zarardır. Bu zarardan doğan hak desteğe ait olmadığına göre, onun eksikliğinun bu hakka etkili olması da düşünülemez. Bu namacıylaledir ki, Özel Dairenin davacıları üçüncü şahıs kabul etmesine karşın, zararlarını ve buna bağlı tazminat haklarını muris üstünde doğmuş bir hak olarak kabul etmesi ve bu kabul şekline göre ulaştığı netice çoğunlukça kabul görmemiştir.

• 2918 Saseneı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın mecburi mali mesuliyet sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü şahıslara verilen zararları teminat altına aldığına ve hadiseda işleten tam eksikliklu, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü şahıs hususmunda bulunduğuna göre, davalı sigorta şirketinin zararın tamamından mesul bulunduğu ve davacıların davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecekleri, oyçokluğu ile kabul edilmiştir.

Dikkatli, Kazasız Günler Dileriz
Kuran Cİnbaş Hukuk Bürosu

One Response

Bir Cevap Yazın